Για τα πανεπιστήμια
Από όλα τα (μεγάλα) προβλήματα που έχουν τα ελληνικά πανεπιστήμια, το πιο σημαντικό είναι αυτό της λανθασμένης αποστολής που καλούνται να εκπληρώσουν. Τα πανεπιστήμια στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή λειτουργούν μέσα σε μια φούσκα η οποία απέχει πολύ από την πραγματικότητα και την αγορά εργασίας. Πιστεύω ότι έτσι δεν εκπληρώνουν τον πραγματικό σκοπό τους και η ύπαρξή τους καταντά να είναι περισσότερο διακοσμητική, για να μπορούμε να κομπάζουμε ότι έχουμε πανεπιστήμια υψηλής ποιότητας, και λιγότερο ουσιαστική.
Η πανεπιστημιακή εκπαίδευση δεν προετοιμάζει τους απόφοιτους για την αγορά εργασίας: Η ύλη των μαθημάτων είναι πολύ πιο θεωρητική απ’ ότι θα έπρεπε. Παρ’ όλο που η θεωρία πρέπει να υπάρχει, στο βαθμό που θέτει τις βάσεις, στην πρώτη τους δουλειά (και για το υπόλοιπο της ζωής τους) οι απόφοιτοι θα κληθούν να εφαρμόσουν ότι έμαθαν στην πράξη. Η προσγείωση είναι απότομη λόγω της έλλειψης πρακτικής εξάσκησης κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Αυτό μπορεί να διορθωθεί με περισσότερα εργαστήρια, περισσότερες εργασίες και γενικότερα με μια προσέγγιση που κατευθύνει τους φοιτητές να εφαρμόσουν αυτά που μαθαίνουν σε πραγματικές συνθήκες.
Επίσης, οι γνώσεις που λαμβάνουν οι φοιτητές πρέπει να συμβαδίζουν (σε κάποιο βαθμό) με αυτό που ζητάει η αγορά. Δεν είναι δυνατόν να διδάσκουν τα πανεπιστήμια παρωχημένες και άχρηστες τεχνολογίες γιατί έτσι καταδικάζουν τους απόφοιτους στην ανεργία. Πρέπει να συμβαδίζουν με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται στην αγορά. Κι αν θέλουν να διαπρέψουν θα πρέπει να βρίσκονται και λίγο μπροστά.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει φυσικά να γίνουν τα πανεπιστήμια προθάλαμοι ενός συγκεκριμένου επαγγέλματος (μαθαίνω να βιδώνω μια βίδα και τίποτα άλλο). Αλλά αυτή τη στιγμή είμαστε στο ακριβώς αντίθετο άκρο. Ένας λόγος (από τους πολλούς) που οι απόφοιτοι δυσκολέυονται να βρουν δουλειά είναι ακριβώς αυτή η έλλειψη σχετικών γνώσεων.
Η έρευνα δεν συνδέεται με την αγορά: Η έρευνα που διεξάγεται γίνεται για χάρη της έρευνας και μόνο. Σε ελάχιστες περιπτώσεις ασχολούνται οι πανεπιστημιακοί με πραγματικά προβλήματα, οι λύσεις των οποίων θα μπορούσαν ίσως κάποια στιγμή να βρουν τον δρόμο τους στην αγορά. Στο εξωτερικό η έρευνα στις περισσότερες περιπτώσεις χρηματοδοτείται από εταιρίες με σκοπό να επωφεληθούν και οι δύο. Πολλές, πάρα πολλές τεχνολογίες των υπολογιστών βγήκαν και συνεχίζουν να βγαίνουν από πανεπιστήμια τα οποία δημιουργούν τις βάσεις τις οποίες μετά πακετάρουν σε προϊόντα και πουλάνε οι εταιρίες. Στην Ελλάδα τέτοιου είδους έρευνα σπανίζει. Σπανίζει φυσικά και η ανάλογη χρηματοδότηση.
Και πάλι, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει τα πανεπιστήμια να γίνουν χώρος δημιουργίας προϊόντων συγκεκριμένων εταιριών. Αλλά, και πάλι, αυτή τη στιγμή βρισκόματε στο άλλο άκρο.
Για να κλείσω: Οι περισσότεροι πρυτάνεις θα διαφωνήσουν με τα παραπάνω. Βλέπουν την πανεπιστημιακή παιδεία ως κάτι καθαρό και ευγενές που δεν πρέπει να μολυνθεί από το βρώμικο άγγιγμα της αγοράς. Βλέπουν τις σχολές τους περισσότερο ως ένα χώρο όπου φτιάχνουν χαρακτήρες αυριανών πολιτών και λιγότερο (ίσως και καθόλου) ως χώρο που θέτει τις βάσεις αυριανών εργαζομένων. Γι’ αυτό και οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν δεν είναι απλές. Απαιτούν μια ριζική αλλαγή στον τρόπο σκέψης όσον αφορά το τι θέλουμε από τα υψηλότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας.
